ต้นไม้มงคลพระราชทานจังหวัดสมุทรสงคราม

ต้นไม้มงคลพระราชทานจังหวัดสมุทรสงคราม

สนทะเล ชื่อวิทยาศาสตร์ Casuarina equisetifolia L. ชื่อท้องถิ่นอื่น กู (นราธิวาส, ภาคใต้), ส่วนภาคกลางเรียกสนทะเล

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ต้นสนทะเล จัดเป็นไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ลักษณะของทรงพุ่มเป็นรูปกรวยแคบ ปลายแหลม มีความสูงของลำต้นประมาณ 10-20 เมตร แต่บางต้นมีความสูงได้ถึง 50 เมตร ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางถึง 80 เซนติเมตร ลำต้นมีลักษณะเปลาตรง กิ่งชะลูดขึ้นไปทางปลายยอด มีกิ่งทำมุมป้านหรือตั้งฉากกับลำต้นและไม่เป็นระเบียบ ส่วนกิ่งย่อยเป็นสีเขียวเรียวเล็กมากคล้ายรูปเข็มต่อกันเป็นปล้อง ๆ เปลือกลำต้นเป็นสีนํ้าตาลปนเทา เปลือกแตกเป็นร่องตื้น ๆ เป็นสะเก็ดเล็ก ๆ เปลือกด้านในเป็นสีนํ้าตาลแดง กระพี้เป็นสีนํ้าตาลอ่อน แยกจากแก่นอย่างเห็นได้ชัด ส่วนแก่นเป็นสีนํ้าตาลแดง เจริญเติบโตได้ในดินร่วนซุย มีความชื้นหรือเป็นดินร่วนปนทรายที่ระบายนํ้าได้ดี มักพบขึ้นอยู่ตามชายฝั่งทะเล

ใบสนทะเล


ใบสนทะเล ใบเป็นใบประกอบ แบบลดรูปลง มีขนาดเล็กแหลม ลักษณะคล้ายฟันเลื่อยหรือซี่ฟันหรือเกล็ดเล็กละเอียด มีสีขาวแกมเขียว ติดอยู่รอบข้อของกิ่งย่อย ข้อหนึ่งมีใบย่อยประมาณ 6-9 ใบ แต่ส่วนใหญ่มักมี 7 ใบ เรียงกันเป็นช่อกลม ลักษณะคล้ายหนามแหลม รูปสามเหลี่ยมและส่วนของกิ่งย่อยสีเขียวเป็นเส้นแหลม ๆ คือ ส่วนที่ช่วยทำหน้าที่ในการปรุงอาหารเลี้ยงลำต้น

ดอกสนทะเล


ดอกสนทะเล ออกดอกเป็นช่อ ดอกเป็นแบบแยกเพศแต่อยู่บนต้นเดียวกัน ดอกมีขนาดเล็ก ช่อดอกเพศผู้เป็นช่อเชิงลดห้อยลง ดอกเพศผู้จะไม่มีก้านดอก จัดเรียงตัวเป็นรูปช่อยาวเรียว ๆ ออกตรงส่วนยอดของลำต้นหรือที่ปลายกิ่ง มีลักษณะเป็นรูปกระบองเรียว ๆ สีแดง ใบประดับมีขนสีขาวหนาแน่น ใบประดับย่อยมีสองอัน ตรงปลายเป็นติ่งหนาม ส่วนช่อดอกเพศเมียจะอยู่ล่างช่อดอกเพศผู้ ลักษณะของดอกทั้งสองก็ต่างกัน ดอกเพศเมียเป็นสีนํ้าตาลแดง ช่อดอกเพศเมียมีลักษณะเป็นลูกตุ้มเล็กๆ หรือมีลักษณะคล้ายโคน (cone) ทรงรูปไข่หรือรูปกระสวย ดอกจะออกตามกิ่งและง่ามกิ่ง และดอกทั้งสองเพศจะอยู่บนกิ่งใหญ่กิ่งเดียวกัน

ผลอ่อนสนทะเล
ผลแก่สนทะเล

ผลสนทะเล ผลมีลักษณะเป็นลูกกลม ๆ ขนาดเล็ก เรียงชิดกันเป็นรูปกรวยหรือรูปรี เปลือกผลแข็ง แต่ละผลจะประกอบไปด้วยผลย่อยเรียงตัวแทรกอยู่ในผลใหญ่ ผลอ่อนจะเป็นสีเขียวนวล เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีนํ้าตาล และแตกออกตามรอยประสาน มองเห็นเมล็ดภายในมากมาย โดยเมล็ดจะมีลักษณะเป็นปีกบาง ๆ และมีจำนวนมาก

สรรพคุณทางยา
แก่น : แก่นของต้นสนทะเลมีสรรพคุณช่วยลดระดับนํ้าตาลในเลือด วิธีการก็คือให้นำแก่นสนทะเลประมาณ 3-5 ชิ้น ใช้ต้มกับนํ้าดื่มเช้าและเย็น, แก้อาการอ่อนเพลีย, เป็นยาแก้ไข้, ช่วยแก้อาการคลื่นเหียนอาเจียน
เมล็ด : เมล็ดสนทะเล นำมาบดหรือป่นให้ละเอียด ใช้เป็นยาแก้อาการปวดศีรษะ
ใบ : ใบนำมาต้มกินเป็นยาแก้อาการจุกเสียด, แก้ปวดท้อง, นำมาชงเป็นยาขับปัสสาวะ
เปลือก : เปลือกนำมาต้มกับนํ้าใช้เป็นยาฝาดสมานเพื่อรักษาโรคท้องเดินเรื้อรัง แก้บิด แก้โรคท้องร่วง, ต้มกับนํ้าอาบแก้โรคเหน็บชา (เปลือกถ้าใช้มากจะมีฤทธิ์ไปบีบมดลูก ทำให้ประจำเดือนมาเป็นปกติ)
กิ่ง : ให้ใช้กิ่งแขนงนำมาชงกับนํ้ารับประทานเป็นยาขับปัสสาวะ
เปลือกและชัน : มีสรรพคุณเป็นยาสมานแผล
นํ้ามัน : นํ้ามันมีสรรพคุณช่วยแก้อาการเคล็ดขัดยอก แก้อักเสบ

Share

Written by: